Wegwijs in arbeidsvoorwaarden

Dit houdt de Europese richtlijn flexwerkers in

Flexwerkers in de Europese Unie (EU) met een arbeidscontract van meer dan twaalf uur per maand hebben dit jaar meer rechten gekregen. Wat houdt de richtlijn precies in? 
Het gaat om een nieuwe Europese richtlijn met regels voor werknemers met korte arbeidscontracten of oproepkrachten. Dat betreft onder andere afspraken over hun beschikbaarheid en hoelang zij vooraf moeten worden ingelicht over hun volgende klus.

De Europese Commissie kwam met dit initiatief vanwege de groeiende platformeconomie (vraag en aanbod werk via onlineplatforms) in veel lidstaten. De richtlijn ‘Transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie’ bevat minimumrechten voor werknemers met korte arbeidscontracten of oproepkrachten. EU-landen moeten daarnaast maatregelen nemen, zoals beperkingen in het gebruik en de duur van oproepcontracten, om misbruik te voorkomen.

Werkgevers moeten duidelijk aangeven hoe lang van tevoren ze oproepkrachten of werknemers met vergelijkbare contracten vragen voor bepaalde werkzaamheden. Daarnaast mogen werkgevers oproepkrachten niet ontslaan als ze werkzaamheden weigeren die op zeer korte termijn moeten plaatsvinden (exacte termijn hangt af van de wetgeving in de lidstaat). Ook moeten werkgevers oproepkrachten financieel compenseren als ze werkzaamheden niet op tijd afzeggen.

Verder mogen werkgevers personeel met een nulurencontract niet langer verbieden om een extra baan te nemen. Dit moet kunnen zolang geen handelsgeheimen worden geschaad of belangenconflicten optreden. Ook krijgen flexwerkers recht op een gratis opleiding. En voortaan mag een proeftijd in principe niet langer dan zes maanden duren. Een nieuw contract voor hetzelfde werk mag niet leiden tot een nieuwe proeftijd. 
Misschien wel het belangrijkste onderdeel van de nieuwe richtlijn is dat werknemers het recht
hebben op informatie over hun rechten en verplichtingen. Ze moeten deze bij voorkeur krijgen
op de eerste dag en niet later dan zeven dagen na het begin van de arbeidsrelatie. Het gaat onder andere om informatie over het aantal werkuren, de hoeveelheid betaalde vrije dagen, de taken, de startdatum en duur van de overeenkomst, vergoeding en standaardwerktijden of het referentiekader bij onvoorspelbare werkschema's.

Op 16 april 2019 stemde het Europees Parlement in met de nieuwe richtlijn. Volgens het parlement horen flexibele arbeidscontracten bij de hedendaagse arbeidsmarkt, maar moet er wel minimale bescherming gelden voor werkenden in de hele EU. De EU-lidstaten moeten de richtlijn nog omzetten in nationale wetgeving. Daarvoor hebben ze maximaal drie jaar. Zzp’ers (compleet zelfstandigen) vallen niet onder de richtlijn. Verder geldt de richtlijn niet automatisch voor ambtenaren, militairen, agenten en personeel van hulpdiensten.

Nederland loopt al voorop op de richtlijn, want met de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) gelden vanaf 2020 regels ter bescherming van oproepkrachten. Vanaf 1 januari 2020 moet een oproepkracht minstens vier dagen vooraf oproepen worden. Verder houden oproepkrachten bijvoorbeeld recht op loon over afgesproken uren als de werkgever werkzaamheden minder dan vier dagen van tevoren afzegt. Houdt daarom vanaf komend jaar rekening met de termijn van vier dagen als je oproepwerk aanbiedt.

Daarnaast kan een oproepkracht na een jaar aanspraak maken op een contract met een vast aantal uren. Ook is al langer in Nederland geregeld dat een proeftijd nooit langer dan twee maanden mag duren. Bij een tweede arbeidscontract met dezelfde werknemer mag er niet opnieuw een proeftijd afgesproken worden.

Wegwijs in arbeidsvoorwaarden
Het e-book ‘Wegwijs in arbeidsvoorwaarden’ van Centraal Beheer is onmisbaar voor ondernemers, managers en HR-professionals.
Lees alles over wetten en regels, veelgestelde vragen en slimme tips rondom arbeidsvoorwaarden.