Schade wegen in beeld

Zicht op risico's vergroot grip

Gemeenten kampen met meer wegbeheerschades. De frequentie neemt toe en ook de schadebedragen lopen forser in de papieren. Gemeenten zouden er verstandig aan doen deze schades stan­daard op de bestuurlijke agenda te hebben.

Aantal aansprakelijkheidsschades neemt toe

De afgelopen jaren (2009 tot en met 2016) laat een gestage stijging zien van het aantal aansprakelijkheidsschades die ontstaan bij de gemeenten die bij Centraal Beheer verzekerd zijn. De schadefrequentie is gestegen van 7,0 in 2009 tot bijna 11,0 in 2016. Dat betekent een stijging van 57%!
Grafiek Nieuws Gemeenten
‘Daar hebben we toch een verzekering voor?’
Grip krijgen op schades en deze beheersen gaat om risicobewustzijn. Dat doe je niet met enkel een verzekering. Een verzekering dekt maar deels de vele schadevormen. Daar komt bij dat gemeenten er financieel een zware kluif aan krijgen om de premies op te brengen. Het is niet ondenkbaar dat de verzekeringspremie op termijn - fors - zal stijgen en daardoor te kostbaar wordt. Ook bestaat de mogelijkheid dat verzekeraars gaan overwegen om de wegbeheerschades, wellicht deels, uit te sluiten van de Aansprake­lijkheidsverzekering voor Gemeenten. Zeker als blijkt dat wegbeheerschades het gevolg zijn van achterstallig onderhoud.
Wegbeheer
‘Ken uw risico’s’
Een andere manier van kijken naar wegbeheerschades is dan ook het devies. Gemeenten moeten de risico's kennen die met wegbeheer gepaard gaan. De manier waarop ze vervolgens omgaan met die risico's bepaalt in hoeverre zij de risico's kunnen beheersen. Veel organisaties werken 'schadegericht' en handelen pas als de schade al is aangericht. Dan hangt er plots het label 'urgentie' aan en leidt het oplossen vaak tot hogere kosten. Preventiegerichte organisaties daarentegen zijn zich bewust van de risico's en ontplooien beleid om schades - en daarmee hoge kosten achteraf - te voorkomen.

Verzekering dekt veel, maar niet alles
Er zijn maar weinig gemeenten die preventief schades beheersen. We merken dat ze erg gericht zijn op die verzekering. Het idee is dat ze met bijvoorbeeld de Aansprakelijkheidsverzekering voor Gemeenten, de AVG, de boel wel hebben geregeld. De prikkel om actief na te denken over schadebeheersing ontbreekt daardoor bij veel gemeenten. Als je de vele risico's onderkent die met wegbeheerschade samenhangen, dan weet je dat het de moeite waard is om er wel over na te denken. Lang niet alle gevolgschades zijn namelijk op te lossen met een uitkering van een verzekeraar.

Schadelijk voor imago
Schades manifesteren zich op diverse gebieden, van budget- en tijdoverschrijding tot klachten van omwonenden en claims. Ook het imago en de reputatie van gemeenten staan op het spel. Vaak hebben schades ook nog eens invloed op elkaar. Daarom pleiten wij voor een integrale benadering van de risico's van wegbeheer. Dit houdt onder meer in: een groot bewustzijn van alle risico's en de wil om keuzes te maken: wat verzeker je wel en welke risico's wil je of kun je zelf dragen?

Onderhoud als preventief middel
Gecombineerd met een preventiegericht beleid zal er ook een grotere rol zijn weggelegd voor onderhoud. Hoe beter onderhouden, hoe minder schades. Hier tekent zich direct een complicatie af, want in veel gemeenten staat het onderhoudsbudget voor wegbeheer onder druk door teruglopende financiele mogelijkheden. Bezuinigen op onderhoud werkt echter averechts. Het risico op schades neemt daardoor alleen maar toe. En dat gaat onherroepelijk leiden tot hogere kosten. Hogere premies bijvoorbeeld. Niet bepaald ideaal voor gemeenten die financieel toch al de nodige uitdagingen voor de kiezen krijgen.

Om wegbeheerschades in de grip te houden, zouden gemeenten het risicobewustzijn in de organisatie moeten verhogen en van 'verzekeringsdenken' naar 'risicodenken' moeten overstappen.

Bron: Binnenlands Bestuur, april 2017

Aan de slag

Wilt u naar aanleiding van dit artikel de mogelijkheden binnen uw gemeente in kaart brengen? Neemt u dan contact op met Louis Koehorst, risk manager Achmea te bereiken op 06-5315 0876 of Chris Ravensbergen, risicoadviseur VNG te bereiken op 06-5025 3386.