‘Ik wil meer bewustwording creëren rondom vliegen’

Met de bouw van een eerste grote fabriek hopen de ondernemers achter SkyNRG de productie van duurzame kerosine flink op te schalen. Na een aantal moeilijke jaren zit het bedrijf van Theye Veen (47) nu in een groeigolf. ‘Ik heb een gaaf verhaal.’
Een weekendje naar Barcelona vliegen om te shoppen, misschien moeten we dat niet meer doen. Tijdens een bezoek van de Engelse prins Harry aan Nederland poneerde Theye Veen, een van de eigenaren van SkyNRG, deze stelling. Het leidde tot veel reacties. ‘Ik wil bij het grote publiek meer bewustwording creëren rondom vliegen’, zegt hij een paar weken later in zijn Amsterdamse kantoor. ‘Om de milieuschade te compenseren zou een vlucht van Amsterdam naar Londen of Barcelona minimaal tien euro duurder moeten zijn.’ Veen is geen geitenwollensokkenactivist en niet tegen vliegen, sterker nog: hij is gek op reizen en weet dat je soms een zakenrelatie in de ogen moet kijken. ‘Maar het kan zo niet verder. De luchtvaart groeit met minimaal 5% per jaar, dat kan alleen met nieuwere vliegtuigen, slimmere routes, en vooral met duurzame vliegtuigbrandstof. Vrijwel de hele ecologische voetafdruk van een luchtvaartmaatschappij bestaat uit kerosine. Als we niks doen wordt in 2050 een kwart van de menselijke CO2-uitstoot veroorzaakt door vliegverkeer.’

Frituurvet
SkyNRG ontstond in 2009 uit een samenwerking tussen KLM en consultancybureau Spring Associates, waar Theye Veen en zijn compagnon Maarten van Dijk aan verbonden waren. ‘We waren al drie jaar betrokken bij het onderzoek naar duurzame kerosine en kregen de vraag of we de kar wilden trekken. Ik had nog niet veel met duurzaamheid of de luchtvaart, maar vond het interessant om te gaan werken in een industrie die in transitie was. SkyNRG was een marketmaker, dat betekende op de bühne staan, vertellen dat het mogelijk was om schonere kerosine te produceren, partijen zoeken die wilden investeren.’ Ze begonnen met het destilleren van kleine hoeveelheden duurzame diesel door de kerosinemoleculen eruit te halen. In 2011 vloog KLM voor het eerst op kerosine gemaakt van frituurvet, geleverd door SkyNRG. De verwachte groei bleef in de jaren erna uit. ‘Iedereen vond het interessant wat we deden, maar de vraag steeg amper. De transitie naar duurzame kerosine kwam eraan, maar we wisten niet wanneer’, zegt Veen.

Op de rand van faillissement
De aandeelhouders adviseerden rustig af te wachten tot de bal ging rollen. ‘Lastig, we wilden vooruit, nieuwe dingen ontwikkelen, maar moesten pas op de plaats maken.’ Toen eind 2014 de bodem van de bankrekening was bereikt en SkyNRG op de rand van een faillissement verkeerde, werd het echt spannend. Veen had als ondernemer al eerder een faillissement meegemaakt en jarenlang geleefd van een paar grijpstuivers. ‘Ik ben niet materialistisch, een skivakantie, een auto, ik heb geleerd dat het niet zo belangrijk is.’ Het tij keerde in 2016, toen in Zweden en Noorwegen een maatschappelijke discussie over de luchtvaart ontstond. De groene kerosine van SkyNRG werd gezien als een van de manieren om de sector te verduurzamen en de vraag groeide. Er werden plannen gemaakt voor de bouw van een duurzame kerosinefabriek in Delfzijl. In 2022 moet hij klaar zijn en ongeveer 100.000 ton duurzame kerosine per jaar produceren, 2% van de brandstof die KLM op jaarbasis gebruikt. ‘Willen zij dus een jaar schoon vliegen dan moeten we vijftig van dit soort fabrieken bouwen.’ SkyNRG investeert de komende drie jaar 250 miljoen euro in de fabriek. ‘Dat is best spannend voor een bedrijf met 25 medewerkers’, zegt Veen. KLM draagt een groot deel bij, net als SHV Energy en Schiphol. SkyNRG werkt ook samen met het bedrijfsleven: zo sloten ze onlangs een overeenkomst met PWC. ‘Ze doen samen met andere vooruitstrevende bedrijven mee aan ons ‘Board Now’-programma en betalen een bijdrage om hun medewerkers op duurzame kerosine te laten vliegen. Dat levert een CO2-reductie van 85% op en helpt om onze fabriek gefinancierd te krijgen.’

Duurzaamheidsboard
SkyNRG is intussen al tien jaar wereldmarktleider. Veen zegt het grappend. ‘We hebben lang als enige gesparteld, nu beginnen andere partijen zich ook te verdiepen in groene vliegtuigbrandstof. Voor ons is dat een bevestiging dat we op het juiste pad zijn.’ Wel weet hij inmiddels hoe het lastig het is om echt duurzame brandstof te produceren. ‘Als je er palmolie in stopt, wat bijvoorbeeld ook gebeurt bij groene autobenzine, dan heeft dat qua duurzaamheid weinig zin.’ Om onderlinge conflicten te voorkomen, wordt bij SkyNRG de discussie over wat echt duurzaam is, gevoerd in hun duurzaamheidsboard waar wetenschappelijke instituten en het Wereld Natuur Fonds inzitten. Er is veel mogelijk: toekomstige fabrieken van SkyNRG zullen werken met verschillende technologieën en grondstoffen. ‘In Zweden is het logisch om kerosine te maken van restafval uit de bosbouw. Rondom Amsterdam zou je de koolstofmoleculen die Tata Steel uitstoot kunnen omzetten in brandstof.’

Gaaf verhaal
Van een bijna-faillissement naar een enorme groeigolf, de ondernemers achter SkyNRG maakten het de afgelopen jaren mee. Aan de grote interesse voor vacatures merken ze dat hun verhaal aanspreekt. ‘Mensen die jarenlang bij bureaus als McKinsey hebben gewerkt, willen nu bij ons tegen een lager salaris aan de slag.’ Dat ze door die moeilijke jaren heen zijn gekomen, kwam voor een groot deel door de maatschappelijke impact van SkyNRG. ‘Ik weet nog dat ik op een verjaardag aan de praat raakte met iemand die accountmanager was bij een telecombedrijf. Toen hij hoorde over SkyNRG vuurde hij een uur lang vragen op me af. Toen besefte ik: hij heeft een leaseauto en mooi salaris, maar ik heb een gaaf verhaal.’