Verplichte AOV en schijnzelfstandigheid: wat zzp'ers moeten weten

Zzp’er zijn betekent vrijheid. Maar met die vrijheid komt ook risico. Wat als je ziek wordt en langere tijd niet kunt werken? Daarom werkt de overheid aan een verplichte AOV en kijkt ze strenger naar schijnzelfstandigheid. Propositiemanager Inkomen Sander Holweg legt uit wat dit voor jou als zzp’er betekent.

2 mrt 2026 2 minuten

De verplichte AOV: een basisvangnet voor zzp’ers

De overheid wil dat vrijwel alle zzp’ers verzekerd zijn tegen arbeidsongeschiktheid. Volgens het nieuwe kabinetsplan wordt de regeling stapsgewijs ingevoerd, zodat iedereen de kans krijgt zich goed voor te bereiden. “De verplichte AOV is een basisverzekering,” legt Holweg uit. “Je krijgt bijvoorbeeld een wachttijd van 2 jaar en de uitkering is maximaal het minimumloon. Prima als ondergrens, maar vaak niet genoeg om je vaste lasten of levensstijl te dekken.” Daarom kiezen veel zzp’ers ervoor om nu al een AOV op maat te regelen. Zo zorg je dat je inkomen nu al beschermd is bij arbeidsongeschiktheid.

Schijnzelfstandigheid: waar de overheid scherp op is

Naast inkomenszekerheid is het kabinet ook bezig met het tegengaan van schijnzelfstandigheid met de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). Dit is de situatie waarin je formeel als zzp’er werkt, maar in de praktijk functioneert alsof je werknemer bent. Holweg: “Denk aan zzp’ers die bijna alleen voor één opdrachtgever werken, weinig vrijheid hebben en nauwelijks ondernemersrisico dragen. Daar kijkt de overheid nu extra scherp naar, omdat het eerlijk moet zijn voor opdrachtgevers én zelfstandigen. De wet DBA is er om werknemers te beschermen, misbruik te voorkomen, en om oneerlijke concurrentie tegen te gaan.

Ondernemerstoets: bewijs dat je écht zelfstandig bent

Om schijnzelfstandigheid aan te tonen, voert de overheid een ondernemerstoets in. Daarin wordt gekeken naar kenmerken van echt ondernemerschap, zoals:

Meerdere opdrachtgevers
Ondernemersrisico dragen
Voorzieningen zoals pensioen en een AOV

“Een AOV laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt voor jezelf en je onderneming,” zegt Holweg. “Zo bewijs je dat je écht zelfstandig bent en verklein je het risico dat de overheid je als schijnzelfstandige ziet.”

Conclusie

De verplichte AOV komt eraan, de overheid kijkt strenger naar schijnzelfstandigheid en gebruikt daarvoor de ondernemerstoets. Uit ons trendonderzoek Risicobewust Ondernemen blijkt dat deze nieuwe wet- en regelgeving flinke invloed heeft op het ondernemerschap. Voor zzp’ers betekent dit: zorg dat je inkomen en je positie als zelfstandige goed geregeld zijn. Een tip van Holweg : “Wacht niet tot het verplicht wordt. Regel je AOV op maat en bewijs dat je écht ondernemer bent. Dat geeft rust, zekerheid en duidelijkheid richting opdrachtgevers én de overheid.”