Het kan zijn dat de werkgever de keuze voor Zelf Beleggen heeft opgenomen in de pensioenregeling. Heeft de deelnemer zelf beleggingservaring? Wil hij zelf de vrijheid hebben om zijn pensioenkapitaal te beleggen? Wil hij zelf bepalen welk risico hij bereid is te nemen? Dan kan hij voor Zelf Beleggen kiezen.
Zelf Beleggen is geschikt voor deelnemers die voldoende kennis en ervaring hebben met beleggen en zelf actief keuzes willen maken over hun pensioenkapitaal. Het is minder geschikt voor deelnemers die weinig ervaring hebben of liever niet zelf verantwoordelijkheid nemen voor beleggingskeuzes en de bijbehorende risico’s.
Neem bij pensioen alleen risico’s die bij de financiële situatie passen:
Het betekent ook dat de deelnemer zelf de verdeling van de beleggingen aanpast richting zijn pensioenleeftijd.
Als de deelnemer denkt dat Zelf Beleggen bij hem past, kan hij verder met de volgende stappen.
Op zijn persoonlijke pensioenportaal vult hij een vragenlijst in. Deze gaat over zijn doelstellingen, financiële positie en risicobereidheid. Ook staan er vragen in over zijn kennis en ervaring met beleggen. De uitkomst is een risicoprofiel en dit geeft de persoonlijke grenzen voor beleggen aan voor de deelnemer.
Hieronder staat per risicoprofiel een omschrijving.
Het is verdeeld over de 4 categorieën:
Voor het bepalen van zijn beleggingsportefeuille raden we aan om eerst de beleggingsinformatie per beleggingsfonds op het pensioenportaal te lezen. Daarna kiest de deelnemer een verdeling van beleggingsfondsen. Kiest de deelnemer een verdeling van beleggingsfondsen dat niet bij zijn risicoprofiel past? Dan ziet hij in zijn pensioenportaal een waarschuwing om zijn beleggingsportefeuille aan te passen.
Dan heeft de deelnemer de mogelijkheid om te beleggen in het Liquiditeitsfonds. Dit is een beursgenoteerd beleggingsfonds. De deelnemer koopt kortlopende obligaties bij verschillende banken. Hierdoor spreidt de deelnemer het risico van zijn inleg. De rentevergoeding van het Liquiditeitsfonds is ongeveer gelijk aan de marktrente. De deelnemer loopt hierdoor minder risico op grote koersschommelingen. Daar staat tegenover dat het verwacht rendement lager is, waardoor het risico bestaat dat het pensioen lager uitvalt.
Door zijn beleggingen te verdelen over verschillende beleggingscategorieën spreidt de deelnemer het risico. Dat doet hij ook door binnen deze beleggingscategorieën te kiezen voor meerdere beleggingsfondsen uit verschillende regio’s. In onderstaande tabel is te zien hoe binnen de beleggersprofielen wordt belegd in de verschillende beleggingscategorieën.
Kiest de deelnemer ervoor om te beleggen met een lager risico, dan is de kans op rendement kleiner. Zijn pensioenopbouw kan dan lager zijn. Als hij het lastig vindt om deze risico’s in te schatten, dan is Zelf Beleggen niet geschikt voor hem.
| Risicoprofiel | Aandelen | Alternatieve beleggingen | Obligaties | Liquide middelen |
|---|---|---|---|---|
| Zeer defensief | 0% | 0% | 90% | 10% |
| Defensief | 20% | 0% | 70% | 10% |
| Matig defensief | 35% | 0% | 55% | 10% |
| Matig offensief | 55% | 0% | 35% | 10% |
| Offensief | 75% | 0% | 15% | 10% |
| Zeer offensief | 90% | 0% | 0% | 10% |
Op zijn persoonlijke pensioenportaal ziet de deelnemer de beleggingsfondsen waaruit gekozen kan worden. Vaak kan hij per beleggingscategorie kiezen uit meerdere beleggingsfondsen. Daarnaast kan hij kiezen voor beleggingsfondsen die een mix zijn van verschillende beleggingscategorieën.
De deelnemer is zelf verantwoordelijk voor de beleggingen. Waar de deelnemer in belegt, kan bepalend zijn voor de hoogte van het verwachte pensioenkapitaal. En daarmee grotendeels de hoogte van het pensioen dat hij straks kan aankopen. Dit pensioen kan lager zijn dan hij had verwacht.
De deelnemer bepaalt namelijk zelf hoe hij belegt. Bijvoorbeeld door de beleggingen te spreiden over meerdere beleggingsfondsen uit verschillende beleggingscategorieën. Of defensiever te gaan beleggen als hij dichter bij zijn pensioendatum komt. Het beleggingsrisico en het afbouwen ervan ligt bij de deelnemer.
Als de deelnemer met pensioen gaat, koopt hij met het opgebouwde pensioenkapitaal een vaste of variabele pensioenuitkering aan. In het algemeen geldt: hoe hoger zijn pensioenkapitaal, hoe hoger zijn pensioenuitkering. Maar de hoogte van een pensioenuitkering is ook afhankelijk van de rentestand op zijn pensioendatum. Bij een lage rente kan hij met zijn pensioenkapitaal een lagere pensioenuitkering aankopen dan bij een hogere rente. Het risico van de rente en het afbouwen van dat risico ligt bij de deelnemer.
Deze worden jaarlijks ingehouden op het pensioenkapitaal van de deelnemer. Het is een percentage van het belegd vermogen. In het pensioenreglement staat hoe hoog de beheerkosten zijn. Het pensioenreglement is voor werkgevers te vinden op het werkgeversportaal. Deelnemers vinden het reglement op hun persoonlijke pensioenportaal.
Dit zijn de kosten die de beleggingsfondsen maken voor het beheren, bewaren, registreren en administreren van het beleggingsfonds. Deze kosten verschillen per beleggingsfonds. Ze worden van het behaalde rendement afgetrokken. De fondskosten zijn terug te vinden in de factsheet van het betreffende fonds.
Bepaalde beleggingsfondsen gebruiken op- en afslagkosten. Dit zijn kosten die worden verwerkt in de koers bij aan- en verkoop van participaties, ter dekking van de transactiekosten die het fonds maakt. Zo worden bestaande deelnemers beschermd tegen kosten die ontstaan door in- en uitstroom van andere beleggers.