Hoe regel jij jouw digitale erfenis?

Een groot deel van jouw leven speelt zich online af. Als je niets regelt, leef je na jouw overlijden gewoon door in die digitale wereld. Met onze tips kun je nu al veel voorbereiden. Of bespreek deze tips met je dierbaren, zodat ze weten hoe ze na jouw overlijden online zaken kunnen regelen. 

Een digitale erfenis: wat is dat eigenlijk?

Facebook, TikTok, opslag van foto’s of jouw e-mailaccount: we laten tegenwoordig een groter digitaal spoor achter ons dan we zelf vaak beseffen. Persoonlijke gegevens en informatie die altijd blijven bestaan. Ook als we er niet meer zijn. Juist daarom is het belangrijk om hier bewust bij stil te staan en zaken op tijd goed te regelen. Wie zegt jouw online abonnementen op? Wie beheert jouw foto’s in de cloud-opslag? En wat moet er met jouw socialmedia-kanalen gebeuren? 

Niets regelen kan tot vervelende situaties leiden

Als je jouw digitale erfenis niet goed regelt, kunnen jouw nabestaanden met vervelende situaties te maken krijgen. Denk maar eens aan de volgende voorbeelden:

  • niemand weet waar je jouw dierbare foto's bewaarde;

  • volgers op social media krijgen een melding met jouw verjaardag; 

  • abonnementen van streamingsdiensten lopen gewoon door; 

  • onbeantwoorde e-mails in jouw inbox.

Op tijd jouw digitale zaken regelen heeft veel voordelen

Wie erft de gouden armband? Boven welke bank hangt straks jouw olieverfschilderij? En wie mag er een toespraak op jouw uitvaart houden? Daar denken we vaak wel over na. Maar wie krijgt toegang tot de cloud-opslag met jouw favoriete foto’s? En wat moet er gebeuren met jouw Facebookpagina? Ook dit zijn hele persoonlijke zaken die je goed wil nalaten. 
Door nu keuzes te maken, houd je zelf controle over wat er met je gegevens gebeurt. Net als bij fysieke bezittingen gaat het hier ook om privacy en persoonlijke herinneringen. Sommige informatie wil je misschien laten bewaren, andere juist verwijderen. Bijkomend voordeel is dat je nu zelf kan kiezen wie jouw digitale nalatenschap beheert. En kun je met deze persoon uitgebreid jouw wensen bespreken.
Na een overlijden komt er veel op nabestaanden af. Als digitale zaken niet geregeld zijn, kan dat erg lastig zijn. Denk maar eens aan onbekende accounts die nog moeten worden opgespoord. Of als niemand jouw wachtwoorden weet, waardoor inloggen vaak niet mogelijk is. Door vooraf duidelijkheid te geven, help je hen in een moeilijke periode.
Internetcriminelen kunnen makkelijk toegang krijgen tot oude accounts. Bijvoorbeeld door het wachtwoord te resetten van een lang ongebruikt e-mailaccount. Zo heeft een onuitgenodigde gast vrij toegang tot allerlei vertrouwelijke gegevens van de overledene.

Bewaar jouw wachtwoorden op een veilige manier

Met jouw inlogcodes en wachtwoorden kunnen nabestaanden na jouw overlijden makkelijk allerlei online zaken regelen. Maar een lijstje op je laptop plakken is niet zo’n handig idee. Lees onze tips voor het veilig bewaren van jouw wachtwoorden.
Zorg dat een wachtwoord minimaal 12 tekens heeft en gebruik een combinatie van verschillende soorten tekens. Je geboortedatum of de naam van je partner is geen goed idee. En gebruik ook voor elk account een ander wachtwoord. Bij een datalek zijn dan niet al je accounts in gevaar.
Een wachtwoordmanager is een digitale kluis waarin je al je wachtwoorden, gebruikersnamen en pincodes veilig en versleuteld opslaat. Je bedenkt 1 sterk hoofdwachtwoord waarmee je de wachtwoordmanager ontgrendelt. Zo hoeven jij en je nabestaanden niet alle verschillende wachtwoorden te onthouden. Veel wachtwoordmanagers hebben bovendien een functie met noodtoegang voor nabestaanden.
Naast een sterk wachtwoord kan het nóg veiliger. Namelijk met een 2-stapsverificatie (2FA). Dat is inloggen met een wachtwoord én een code. Deze code krijg je meestal via sms en soms via een speciale scanner van de bank. Veel organisaties, zoals banken, verzekeraars en de overheid werken al op die manier. Zorg bij het instellen van 2FA er wel voor dat de extra beveiligingsstap ook kan worden uitgevoerd door je nabestaanden. Geef ze bijvoorbeeld de inlogcode van je telefoon en de toegang tot je mailbox. 

Toegang geblokkeerd? Gelukkig is er hulp voor nabestaanden 

Ontbreken er inlogcodes of kunnen nabestaanden niet inloggen? Soms kunnen organisaties zoals Digital Life Legacy je dan verder helpen. Dit kennis- en expertisecentrum helpt nabestaanden om op een veilige en juridisch juiste manier toegang te krijgen tot apparatuur wanneer wachtwoorden of toestelcodes onbekend zijn.

Dingen die je (niet) wilt nalaten op social media

Gebruik je social media, zoals Facebook, Instagram of TikTok? Dan moeten jouw nabestaanden zelf actie ondernemen om jouw profiel aan te passen of te verwijderen. Anders loopt zo’n account gewoon door. Dit kan pijnlijke situaties opleveren. Vrienden krijgen bijvoorbeeld een felicitatieherinnering of vriendschapsvoorstel van iemand die er niet meer is. Nabestaanden hebben de volgende mogelijkheden:
Jouw account wordt dan volledig verwijderd. Het voordeel is dat niemand jouw gegevens kan misbruiken. Ook zijn er geen ongewenste meldingen of herinneringen, zoals een foto uit jouw tijdlijn, een felicitatieherinnering of een vriendschapsvoorstel. Het nadeel is dat jouw tijdlijn met alle berichten en foto’s wordt verwijderd. Dierbare herinneringen gaan dan verloren. 
Jouw profiel blijft bestaan als herdenkingsplek. Foto’s, berichten en andere content blijven zichtbaar voor familie en vrienden, maar er kunnen geen nieuwe berichten of reacties meer aan worden toegevoegd. Met een herdenkingspagina zijn al jouw volgers op de hoogte van jouw overlijden. Ook de volgers waar je weinig contact mee had. Een herdenkingspagina kan voor nabestaanden een mooie manier zijn om herinneringen te delen. Dit kan helpen in het rouwproces. Maar voor sommige nabestaanden kan het ook confronterend zijn om jouw foto’s en berichten nog te lezen.
Deze mogelijkheid wordt niet vaak gebruikt. Je moet dan vóór jouw overlijden jouw inloggegevens met iemand delen. Deze persoon kan dan zelf onderdelen verwijderen of toevoegen. Je hebt dus geen invloed op wat er na jouw overlijden met jouw account gebeurt. Het heeft wel als voordeel dat jouw nabestaanden een post over jouw overlijden kunnen plaatsen. Zo zijn jouw volgers meteen op de hoogte.
Nabestaanden hoeven niets door te geven aan het platform. Er wordt dus ook niets aangepast. Het nadeel is dat een ongebruikt en onbeheerd account een makkelijk doelwit is voor internetcriminelen. Bovendien kan het verwarrend zijn. Volgers die jou niet goed kennen, zijn misschien niet op de hoogte van jouw overlijden en sturen berichten of felicitaties.

  

Het verschilt per platform wat de mogelijkheden zijn. Bij Facebook en Instagram kunnen nabestaanden een speciale herdenkingspagina maken. Bekijk de mogelijkheden van de andere platformen: LinkedIn, X, Threads, Snapchat, BeReal, Discord, Pinterest en Tiktok. Leg daarna goed vast wat er na jouw overlijden met jouw accounts moet gebeuren. Dan weten de nabestaanden wat jouw wensen zijn. 

Regel je digitale erfenis ook voor andere online accounts

Naast social media zijn er ook nog andere belangrijke accounts. Leg duidelijk vast wat er na jouw overlijden mee moet gebeuren.
Dit account bevat e-mail (Outlook, voorheen Hotmail), een cloudopslag (OneDrive) en officepakket Microsoft 365. Door privacywetgeving hebben nabestaanden hebben geen directe toegang. Alleen na het opsturen van een overlijdensakte kan het account worden verwijderd. In sommige gevallen kan data (zoals e-mails) worden vrijgegeven, maar dit is lastig en niet gegarandeerd. Daarom is het verstandig om vooraf wachtwoorden op een veilige manier op te slaan of te delen met een vertrouwenspersoon. Op die manier kunnen nabestaanden na jouw overlijden toch nog jouw bestanden bekijken, je e-mail gebruiken om in te loggen en daarna het account laten verwijderen. 
Een Google-account heeft e-mail (Gmail) en een cloudopslag (Google Drive en Google foto’s). Je kunt via de Inactive Account Manager vooraf instellen wie er na jouw overlijden toegang krijgt en of na hoeveel maanden jouw account automatisch moet worden verwijderd. 
Yahoo heeft een e-mailaccount. Nabestaanden krijgen geen toegang, maar kunnen het account laten verwijderen door een bewijs van overlijden te tonen. Yahoo kan zelf accounts verwijderen als het account langer dan 1 jaar niet gebruikt is. Daarom is het verstandig om vooraf wachtwoorden op een veilige manier op te slaan of te delen met een vertrouwenspersoon. Op die manier kunnen nabestaanden na jouw overlijden toch nog jouw bestanden bekijken en daarna het account laten verwijderen.
Voorbeelden hiervan zijn WhatsApp, Signal of Telegram. Het is verstandig om de toegangscode voor je mobiele telefoon veilig op te slaan. Want alleen met een geldige toegangscode kunnen nabestaanden jouw telefoon gebruiken en deze berichtenapps openen. Het account van deze apps wordt automatisch verwijderd als het een tijd niet wordt gebruikt. Bij WhatsApp is dat 120 dagen. Bij Signal en Telegram kun je deze periode vooraf zelf instellen. 
Bij iOS (Apple) kun je in Apple ID zelf een erfcontact (Legacy Contact) instellen. Deze persoon heeft na jouw overlijden toegang tot jouw telefoon en kan daarna het account laten verwijderen. Een Android telefoon heeft een koppeling met een Google-account. Je kunt via de Inactive Account Manager vooraf instellen wie er na jouw overlijden toegang krijgt en of na hoeveel maanden jouw account automatisch moet worden verwijderd. Na verwijdering van het account kunnen nabestaanden de telefoon terugzetten naar fabrieksinstellingen. Zo blijven er geen persoonlijke gegevens achter op het apparaat.      
Is er een telefoonabonnement? Dan kunnen nabestaanden dit gratis overzetten naar prepaid met behoud van het nummer. Zo kun je zonder maandelijkse abonnementskosten nog een tijdje de telefoon gebruiken. Op de telefoon staan namelijk vaak apps voor allerlei digitale diensten. Denk maar eens aan banken, verzekeraars, clouddiensten of online winkels. Die apps kunnen handig zijn als nabestaanden bepaalde diensten willen stoppen. Ook heb je de mobiele telefoon nodig bij een zogenoemde 2-stapsverificatie. Een toegangscode voor een bepaalde dienst of organisatie krijg je via een sms op de telefoon van de overledene. Wanneer een telefoon niet meer actief is, kun je die sms niet meer ontvangen.  
Nabestaanden krijgen meestal lastig toegang tot deze accounts. Noteer daarom op een veilige manier jouw inloggegevens. Op deze manier kunnen nabestaanden bij jouw financiële gegevens. 
‘In de cloud’ betekent dat je bestanden en programma’s niet op je eigen computer bewaart, maar op computers via internet. Maak daarom een lijst met alle cloud-abonnementen en bewaar op een veilige manier de inloggegevens hiervoor. Jouw nabestaanden hebben dan een duidelijk overzicht waar misschien nog belangrijke gegevens, foto’s en filmpjes staan. Zo kunnen zij dit eerst op een andere veilige plek opslaan en gaan er bijvoorbeeld geen waardevolle foto’s of video’s verloren. Daarna kunnen jouw nabestaanden de abonnementen opzeggen, zodat maandelijkse abonnementskosten niet onnodig lang doorlopen.

Jouw digitale nalatenschap regel je in 6 stappen

Na het lezen van onze tips, ben je helemaal op de hoogte van wat je nu al kunt regelen. Of weet je welke aandachtspunten je met jouw dierbaren moet bespreken. Onderstaand stappenplan zet alles nog even overzichtelijk voor je op een rij. Zo kun je meteen aan de slag om jouw digitale erfenis goed te regelen. 
Maak een overzicht van alle accounts die je hebt.
Bepaal per account wat er mee moet gebeuren na je overlijden. Voeg dit toe aan jouw overzicht uit stap 1.

Gebruik een digitale wachtwoordmanager.

Kies iemand uit jouw omgeving die je vertrouwt en die na jouw overlijden jouw digitale nalatenschap mag en kan beheren. Bespreek met deze persoon jouw wensen.
Probeer zoveel mogelijk van tevoren wensen over jouw nalatenschap vast te leggen. Bij platforms zoals Google, Apple, Facebook en Instagram kun je van tevoren al doorgeven hoe jij het na jouw overlijden wil regelen.
Heb je nieuwe abonnementen? Of stop je een account? Werk dat dan bij in jouw overzicht uit stap 1. En controleer elk jaar of het overzicht nog up-to-date is.