Wegwijs in arbeidsvoorwaarden

Gezondheidsklachten door beeldschermwerk

Beeldschermwerk kan snel leiden tot gezondheidsklachten bij medewerkers. Vandaar dat de arbowet- en regelgeving eisen aan dit soort werk stellen. Deze gelden zowel voor de werkplek als voor de wijze waarop medewerkers hun beeldschermwerk doen. 
Beeldschermwerk is niet meer weg te denken van de werkvloer. De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (2018) laat zien dat Nederlandse werknemers gemiddeld 4 uur met een beeldscherm werkten. 38,4 procent werkte zelfs 6 uur per dag of meer achter een beeldscherm. Te lang werken achter beeldschermen kan echter voor Klachten aan Armen, Nek en Schouders (KANS) en oogproblemen zorgen. Daarnaast is bij beeldschermwerk vaak sprake van langdurig zitten, wat ook een risico voor de gezondheid betekent. Verder kan te intensief beeldschermwerk zorgen voor stressklachten.
Het Arbobesluit omvat daarom twee belangrijke richtlijnen. Allereerst moeten medewerkers beeldschermwerk afwisselen met ander werk of een pauze. In het verleden noemde het Arbobesluit hiervoor een termijn van maximaal twee uur beeldschermwerk. Dit is eind 2018 aangepast, omdat de absolute norm van twee uur volgens de overheid niet meerpastebij de variatie aan beeldschermwerk in de moderne tijd. Ten tweede moeten werknemers een oogonderzoek kunnen laten doen,voordat zij met beeldschermwerk beginnen of als ze oogklachten krijgen.   
Verder is er nog een ministeriële regeling voor werkplek en programmering die voorschriften geeft, zoals dat beeldscherm en toetsenbord niet aan elkaar vast mogen zitten. Een laptop moet dus bij langdurig gebruik een los beeldscherm of los toetsenbord hebben. Ook moeten stoel en tafel in hoogte verstelbaar zijn en voldoen aan de NEN-normen. Andere voorschriften betreffen de kwaliteit van het beeldscherm,de verlichting op de werkplek, een vergoeding voor een leesbril als medewerkers die nodig hebben voor beeldschermwerk en het gebruik van hulpmiddelen,zoals een documenthouder en gebruikersvriendelijke software.Een werkgever mag van deze voorschriften afwijken, zolang de veiligheid en de gezondheid van de werknemers gewaarborgd wordt. 
Op basis van de Arbowet moeten werkgevers een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) maken. Hierin moet expliciet aandacht worden besteed aan beeldschermwerk.Het gaat dan vooral om de gevaren voor de fysieke en psychische belasting en het gezichtsvermogen. Formuleer in aansluiting hierop ook een beleid voor het beeldschermwerk in de organisatie en communiceer dit duidelijk met uw medewerkers.Daarnaast is het mogelijk werknemers een checklist te laten invullenvoor zicht op de risico’s van de eigen werksituatie.Hiervoor bestaat bijvoorbeeld de checklist Beter Achter je Schermen (BAS) van TNO.
Muisgebruik kent meer gezondheidsrisico’s dan werken met een toetsenbord. Het heeft vooral effect op de onderarm en hand.Werkgevers doen er goed aan werknemers te informeren over het gebruik van sneltoetsen. Dit beperkt het gebruik van de muis.Verder speelt de software ook een rol. Bijvoorbeeld doordat precies of vaak positioneren van de muis nodig is ofdoordat er geen alternatief is in de vorm van sneltoetsen.Houd dit in de gaten bij de aanschaf van software. 
Let er verder op dat bij thuiswerk de thuiswerkplek ook aan de arbovereisten voldoet, zoals voldoende licht, een goed beeldscherm en op de juiste hoogte ingesteld meubilair.Benadruk tegenover de werknemer dat hij ook thuis zorgtvoor voldoende pauzes en ander werk tussen het beeldschermwerk door. 
Voor mensen met problemen bij beeldschermwerk vanwege een ziekte of beperking,bestaan aanpassingen en hulpmiddelen. Het UWV geeft hiervoor vaak een kostenvergoeding. 
Wegwijs in arbeidsvoorwaarden
Het e-book ‘Wegwijs in arbeidsvoorwaarden’ van Centraal Beheer is onmisbaar voor ondernemers, managers en HR-professionals.
Lees alles over wetten en regels, veelgestelde vragen en slimme tips rondom arbeidsvoorwaarden
Bron: PWnet.nl