Even delen

Evenwichtige huurdersparticipatie
Het kan effectief en efficiënt


De betrokkenheid en participatie van bewoners bij het woonbeleid van de woonorganisaties zijn heel beperkt. Daardoor blijft veel sociaal kapitaal en coproducerend vermogen onbenut. Hoe zorg je voor een grotere betrokkenheid, effectiviteit en efficiency in het besluitvormingsproces met en voor bewoners?

Gelijkgesteld?

Woningcorporaties hielden zich vroeger alleen bezig met sociale woningbouw. Corporaties zijn tegenwoordig als beheerder en ontwikkelaar tevens actief in de marktsector. Daarnaast zijn, mede door de integrale wijkaanpak, de grenzen vervaagd tussen de sectoren wonen, zorg en welzijn. De onderkant van de woningmarkt wordt bovendien in steeds meer regio’s gevormd door de beter betaalbare en toegankelijke koopsector. Deze ontwikkelingen vragen om betere sturing en toezicht, nieuwe manieren van werken en een herordening van taken, bijvoorbeeld met huurdersparticipatie.

Digitaal panel

Huurdersparticipatie kan op allerlei manieren vorm krijgen, maar het blijkt vaak lastig om dat goed op gang te brengen. Traditionele vergadervormen zijn zelden effectief, ze worden niet goed bezocht en te weinig huurders willen in bewonerscommissies participeren. Maar het kan ook anders. Zo bedacht woningbouwstichting De Gemeenschap uit Nijmegen een nieuwe werkwijze: het digitale panel. Met dit panel voldoet de gemeenschap op een moderne manier aan de Overlegwet, zodat de andere traditionele vormen van bewonersparticipatie nog hoogstens complementair zijn aan het panel. Een panel is bovenal representatiever dan traditionele bewonersorganisaties. Zowel jonge als oude huurders hebben zich aangemeld. De bewoners kunnen op hun geïnventariseerde interesses en competenties worden gevraagd te participeren voor een korte periode en op de tijden die hen uitkomen. Deze werkwijze sluit beter aan bij de moderne vormen van participatie en verhoogt de bereidheid om mee te denken.

Participatiesamenleving

Om meer betrokkenheid en participatie van bewoners bij het woonbeleid te krijgen, zou het oprichten van een bewonerscommissie mogelijk zijn. Zij hebben iets minder rechten dan huurdersorganisaties. Volgens hoogleraar Actief Burgerschap UvA Eveline Tonkens is bewonersparticipatie veel meer dan meepraten via bewonerscommissies. Zij legt het uit op het YouTube-kanaal van sev.Platform 31. De participatiesamenleving vraagt meer van de burger dan voorheen, het kan erin resulteren dat burgers worden ingezet om dingen te doen waarvan de gemeente of corporatie vindt dat ze moeten gebeuren. Volgens Tonkens trappen burgers daar overigens niet in.

Tonkens geeft vijf punten aan die van belang zijn voor het borgen van bewonersparticipatie:

  1. Toon interesse.
  2. Ga in gesprek over de voorgestelde ideeën, ook al zie je er zelf niets in.
  3. Neem bureaucratie weg. Dat soort rompslomp zit mensen in de weg.
  4. Geef wat subsidie, zodat de mensen niet zelf hun portemonnee hoeven te trekken.
  5. Stimuleer en erken ontwikkeling.