Even delen

Vastgoedmarkt

‘Wij bepleiten een rigoureuze aanpak’

Miljoenen vierkante meters in kantoorpanden staat leeg en het aantal gesloten winkels in binnensteden neemt verontrustende vormen aan. Jan Kamminga, voorzitter van Vastgoed Belang en de Stichting Professioneel Platform Vastgoed.nl praat zich naar eigen zeggen de blaren op zijn tong om de samenleving ervan te overtuigen “dat we achter de feiten aanlopen en dat het gemakkelijk anders kan.”

Kamminga verwacht dat de behoefte aan winkels blijvend afnemend is. “Dat heeft naast de crisis te maken met de verschuiving naar verkoop via internet. Men kijkt veel in winkels maar koopt niet veel. Vooral jonge mensen zijn daartoe geneigd. Het recreatief winkelen neemt toe. Er komt een concentratie van winkels in een plezierige omgeving en het aantal specifieke winkels met nieuwe formules neemt toe. En men concentreert zich op maatschappelijk verantwoordelijke producten, waarbij vaak ingespeeld wordt op de gezondheidshype van dit moment. Een goed voorbeeld daarvan is Rituals, een nieuw concept voor lichaamsverzorging. Interessant om te zien hoe zo’n formule in binnen- en buitenland aanslaat.”

Er moet iets gebeuren

Over de kantorenmarkt is Kamminga somber gestemd. “De situatie is uiterst moeizaam. 8 Miljoen vierkante meter kantoren staat leeg. Er is weinig perspectief dat die snel gevuld wordt en wat leeg staat veroudert snel. Terwijl er ook behoefte is aan nieuwe kantoorruimte. De leegstand is een groot maatschappelijk en financieel probleem. Dat neemt nog toe omdat het nieuwe werken aan de orde is. Dat is een wonderlijke ontwikkeling. Steeds minder mensen werken vijf dagen per week op kantoor. Deels thuiswerken neemt toe. Er zijn dus minder arbeidsplekken nodig. Efficiency en kostenbesparing zijn aan de orde van de dag. Wat moeten we met nu 8 en misschien straks 15 miljoen vierkante meter lege ruimte? Er moet iets gebeuren. Wat gebeurt er als veel vierkante meters leeg staan? Dan verlagen de aanbieders de prijs en schrijven ze af op de waarde van het onroerend goed. Als je je verlies neemt, kun je voor een lagere prijs verhuren. Met alle slechte financiële en economische gevolgen van dien. Want eigenaren van panden die voorheen voor normale prijzen te verhuren waren, moeten dan ook hun prijzen bijstellen. Er moet dus iets gebeuren in de verhouding bestaande kantoren en nieuwbouw.”

Wie betaalt rekening?

“Wij bepleiten een rigoureuze aanpak. De bouw van nieuwe kantoren is akkoord maar de vierkante meters die je bouwt, moet je ook uit de markt nemen via sloop of herbestemming. Zodat we er niet meer kantoren bij krijgen. Provincie en gemeente kunnen daarover afspraken maken. Het is ondenkbaar dat in Nederland die miljoenen lege vierkante meters in de toekomst gebruikt worden. In tegendeel. Wie die rekening betaalt? Die valt mee omdat er veel slechte kantoren voor relatief weinig geld gekocht kunnen worden. De markt moet en kan dit zelf oplossen.”