Ondernemen

Aansprakelijkheid van uitzendbureaus door zzp'ers: 5 tips om uw risico's te beheersen

Ondernemen

Aansprakelijkheid door zzp’ers is een belangrijk thema in de uitzendbranche. In dit artikel vertelt specialist Harald Spijkerman waar u op moet letten en krijgt u 5 tips om uw aansprakelijkheidsrisico te beheersen.

10 sep 2021
6 minuten

Het aantal zzp’ers groeit al jaren. En uitzendbureaus detacheren steeds meer kleine zelfstandigen bij inleners. Als gedetacheerden zijn ze bovendien vaker slachtoffer van een bedrijfsongeval dan "gewone" werknemers blijkt uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

Bij letselschade liggen ingewikkelde juridische conflicten op de loer. Dan is het belangrijk dat u uw zaken goed op orde heeft, zegt Harald Spijkerman, specialist uitzendbranche bij Centraal Beheer. “Want uit jurisprudentie blijkt keer op keer dat de zwakkere partij goed wordt beschermd.”

Een praktijkvoorbeeld: zzp-ende installateur als uitzendkracht

Spijkerman: "Een tijdje terug kreeg ik te maken met een zaak van een zzp’er die zijn persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) niet goed gebruikte. Hij werkte als installateur op een project en was bezig gaten te boren in plafonds om leidingen te leggen. Daarbij droeg hij geen veiligheidsbril. Zijn collega’s waarschuwden hem keer op keer. Ook het uitzendbureau werd op de hoogte gebracht. Maar hij bleef boren zonder bril. Tot hij ijzerslijpsel in zijn ogen kreeg en helaas ernstig oogletsel overhield aan dit bedrijfsongeval.

Het lijkt misschien een uitgemaakte zaak: eigen verantwoordelijkheid, de zzp’er is aansprakelijk. Maar het kan ook zo zijn dat het uitzendbureau zijn zorgplicht heeft geschonden. Bijvoorbeeld omdat zij wisten dat de zzp'er zijn PBM's niet goed gebruikte, en vervolgens niet de juiste maatregelen heeft getroffen. Hadden zij deze persoon namelijk niet van het project moeten halen?

De rechter kan gevraagd worden om uitspraak te doen als partijen er onderling niet uitkomen. Maar in dit soort ingewikkelde situaties is de uitkomst lastig te voorspellen. Bovendien spelen ook de inlener en de gemaakte afspraken, bijvoorbeeld over aansprakelijkheid, nog een rol. Daarom is het goed om u bewust te zijn van uw risico's en daar op in te spelen."

Aansprakelijkheid uitzendbureau's

Neem uw zorgplicht serieus

Zzp’ers zijn als zelfstandigen zelf verantwoordelijk voor hun verzekeringen. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, arbeidsongeschiktheidsverzekering en bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering moeten ze allemaal zelf regelen. Maar veel kleine zelfstandigheden kiezen ervoor bepaalde risico's niet te verzekeren. Daarmee nemen ze zelf bewust een aanzienlijk risico. Toch kunt u daar niet zomaar uw schouders over ophalen. Want tussen inleners en uitzendbureaus is de zzp’er de zwakkere partij. En daar houdt een rechter bijna altijd rekening mee. Die kiest dan ook vaak partij voor de zzp’er, als die in de problemen dreigt te komen.

Aansprakelijkheid zzp opdrachtgever: soms zelfde rechten als werknemers

In de dagelijkse praktijk werkt de bestaande wetgeving prima. De aansprakelijkheid van de opdrachtgever en uitzendbureaus is eerlijk geregeld. Maar bij de aansprakelijkheid van ingehuurde zzp’ers is er een groot grijs gebied. In sommige gevallen stelt de rechter zzp’ers en werknemers gelijk. Daar zijn 3 voorwaarden voor:

  • De zzp'er is voor zijn veiligheid mede afhankelijk van de inlener;
  • De overige werknemers doen vergelijkbaar werk in een vergelijkbare positie;
  • De inlener is zijn zorgplicht tegenover de zzp'er niet voldoende nagekomen.

Als aan deze voorwaarden is voldaan, kan de zzp’er zowel de inlener als de uitzendorganisatie aansprakelijk stellen bij een bedrijfsongeval.

En onder druk van de praktijk gaat veel mis. Het is in het eerdere voorbeeld natuurlijk makkelijk om te zeggen: we halen deze persoon van het project. Maar de dagelijkse praktijk is vaak anders. Het werk moet wel op tijd af, en daar zijn vaak grote bedragen mee gemoeid. Hoe onverstandig de installateur ook was, voor de wet is hij het slachtoffer van nalatigheid. Dat wil gelukkig niet zeggen dat de uitzendbranche altijd opdraait voor schade. U kunt bijvoorbeeld zorgen voor goede verslagen. Als de uitzendkracht zijn plichten verzuimt, moeten u of de inlener deze daarop aanspreken en dat goed vastleggen. En aanvullen met de afspraken die er vervolgens zijn gemaakt. Want als u kunt aantonen dat u er alles aan heeft gedaan staat u sterker als een zaak toch voor de rechter komt.

Spijkerman: "Het gaat erom dat u betrokken blijft bij uw uitzendkracht, gedurende de hele periode. Daarbij horen een aantal verplichtingen waar u samen met de inlener op hoort toe te zien."

  • Aanwijzingen en werkinstructies moeten duidelijk zijn en compleet;
  • Er moet ter plaatse voldoende deskundig toezicht zijn;
  • U neemt maatregelen als dat nodig is, bijvoorbeeld door in het uiterste geval een uitzendkracht van een project te halen;
  • U kunt aantonen dat u regelmatig en voldoende controleert op veiligheidsrisico’s en een veilige werkomgeving;
  • U doet regelmatig controle op het veilig uitvoeren van de werkzaamheden.

5 tips om uw aansprakelijkheidsrisico te beheersen

  1. Besteed aandacht aan uw contracten
    Een goede manier om uw aansprakelijkheid voor zzp’ers te verkleinen is door goede contractuele afspraken te maken. Daarin legt u vast welke aansprakelijkheid u zelf accepteert, en welke risico’s voor rekening van de inlener komen. In de algemene voorwaarden van branchevereniging ABU staat bijvoorbeeld expliciet dat de inlener verantwoordelijk is voor alle schade bij een bedrijfsongeval met een uitzendkracht. In dat geval is de kans groter, uiteraard afhankelijk van de situatie, dat de schade niet of slechts gedeeltelijk voor rekening van de uitzendorganisatie komt.

  2. Zorg voor een goede risico-inventarisatie van de inlener
    Als uitzendorganisatie moet u de werkomstandigheden van uw uitzendkrachten kennen. In de praktijk is dat wel eens lastig, bijvoorbeeld als een restaurant nog voor dezelfde avond een kok nodig heeft. Toch eist de wet dat de opdrachtgever minimaal 1 dag voor aanvang informatie aanlevert over de gevaren van het werk en de getroffen veiligheidsmaatregelen. En deze moet u vervolgens bespreken met de uitzendkracht.

  3. Controleer op naleving van de afspraken
    Uw zorgplicht gaat verder dan het uitvoeren van een risico-inventarisatie. Als het werk eenmaal is begonnen moet u regelmatig kijken of alles goed gaat. Als er problemen zijn moet u die vastleggen. En ook het treffen van maatregelen treffen als dat nodig is hoort bij uw zorgplicht as uitzendorganisatie.

  4. Beperk betrokkenheid bij zzp’ers tot bemiddeling
    Loopt u liever minder risico met het detacheren van zzp’ers? Dan kunt u ervoor kiezen alleen te bemiddelen. In dat geval bent u geen partij in de overeenkomst tussen de zzp’er en de inlener. En dat scheelt natuurlijk bij eventuele aansprakelijkheidsclaims.

  5. Zorg dat uw verzekeringen bij uw situatie passen
    Detacheert u vooral in de zakelijke dienstverlening? Dan moet u controleren of de inlener een beroepsaansprakelijkheidsverzekering heeft. Levert u vooral uitzendkrachten aan bijvoorbeeld de bouw en industrie? Zorg dan zelf voor een goede bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en een bedrijfsongevallenverzekering.